Udzielamy informacji o programach pomocowych realizowanych przez PARP.
Zrównoważona mobilność miejska - nabór konkurencyjny
FAQ Na pytania przedsiębiorców i beneficjentów odpowiadają eksperci z PARP
W ramach FEPW dopuszczalna jest forma partnerstwa, o której mowa w art. 39 ustawy wdrożeniowej.
Jednocześnie zgodnie z Umową o dofinansowanie (projekt Umowy udostępniony w dokumentacji naborowej) w § 4 ust. 1, pkt a) wskazano, że: „za realizację przez Partnera obowiązków wynikających z Umowy odpowiada Beneficjent” oraz pkt c) „wszelkie wynikające z Umowy uprawnienia i zobowiązania Beneficjenta stosuje się odpowiednio do Partnerów, którzy w stosunku do Instytucji Pośredniczącej wykonują je za pośrednictwem Beneficjenta”. Tym samym w przypadku realizacji projektu w formie partnerstwa podmiotem realizującym wskazane zadanie oraz upoważnionym do ponoszenia wydatków może być Partner/jednostka samorządu terytorialnego należąca do Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego (MOF).
Beneficjenci/partnerzy zobowiązani są do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w ramach projektu w sposób przejrzysty i proporcjonalny, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców na warunkach określonych w przepisach dotyczących zamówień publicznych oraz w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków, z uwzględnieniem zapisów Umowy o dofinansowanie projektu. Szczegółowe wymagania dotyczące sposobu udzielania zamówień w związku z realizacją Projektu określone są w Wytycznych dot. kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027.
Zasadą pozostaje szacowanie wartości zamówień w ramach jednostki (nie trzeba, sumować wartości zamówienia z innymi zamówieniami udzielanymi w tym samym projekcie przez innych partnerów), pod warunkiem, że umowa o dofinansowanie nie przewiduje w tym zakresie innych rozwiązań. Należy jedynie pamiętać, o zasadzie szacowania zamówień na roboty budowlane i kwestii rozumienia definicji obiektu budowlanego. Gdy przedmiotem zamówienia jest obiekt budowlany wyznaczony wspólną funkcją gospodarczą i techniczną (realizowany wspólnie przez partnerów), wówczas zamawiający/partnerzy powinni dokonać łącznego szacowania, sumując wartość robót składających się na ww. zamówienie.
Niezależnie od powyższego, partnerzy w projekcie mogą fakultatywnie wybrać sposób udzielania zamówień, który będzie zakładał łączne szacowanie ich wartości.
Odnośnie do prawidłowego funkcjonowania projektu w fazie operacyjnej, tj. w okresie trwałości, ten obowiązek ciąży na Beneficjencie. Zgodnie z zasadami udzielania wsparcia, to Beneficjent odpowiada za utrzymanie majątku powstałego w wyniku realizacji projektu minimum w ciągu 5 lat od dnia zakończenia realizacji projektu (przy czym zakończenie realizacji projektu oznacza dzień dokonania płatności końcowej na rachunek bankowy Beneficjenta – w przypadku, gdy w ramach rozliczenia wniosku o płatność końcową Beneficjentowi przekazywane jest dofinansowanie albo dzień zatwierdzenia wniosku o płatność końcową – w pozostałych przypadkach).
Właścicielem zakupionego i powstałego w ramach projektu majątku może być Beneficjent bądź Partner, tj. gmina z MOF, pod warunkiem, że zostanie on wprowadzony do ewidencji środków trwałych danego podmiotu i własność ta nie zostanie przeniesiona na żaden inny podmiot przez wymagany okres, za co również odpowiada Beneficjent.
W ramach kryterium 24 ocenie podlega, czy projekt powoduje objęcie świadczoną usługą przewozów pasażerskich obszarów dotychczas nieobsługiwanych. W definicji kryterium wskazano, że za „obszar” uznaje się takie jednostki jak: osiedle, dzielnica miasta, gmina z obszaru MOF. We wskazanym przypadku dwie miejscowości w gminie XXX są już obsługiwane przez przewozy pasażerskie, w związku z tym objęcie przewozami miejskimi trzeciej miejscowości jest jak najbardziej wskazane, jednak nie będzie dodatkowo punktowane przy ocenie wniosku.
Zgodnie ze Szczegółowym Opisem Priorytetów Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027, w działaniu FEPW.03.01 Zrównoważona mobilność miejska wsparcie mogą uzyskać projekty obejmujące m.in. zakup bezemisyjnego taboru tramwajowego, trolejbusowego lub autobusowego (pojazdy z napędem elektrycznym lub wodorowym). Celem projektu powinno być w pierwszej kolejności ograniczenie negatywnego wpływu przemieszczania się na środowisko i klimat. Zadania w projekcie w istotny sposób powinny przyczynić się do zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, emisji CO2 i innych zanieczyszczeń uciążliwych dla środowiska i mieszkańców. Wobec powyższego planowany do zakupu tabor nie może być wyposażony w elementy, które będą negatywnie wpływać na środowisko. Wydatek kwalifikowalny w ramach programu FEPW stanowi tabor jedynie w pełni zeroemisyjny.
Za publiczny transport zbiorowy należy uznać powszechnie dostępny regularny przewóz osób wykonywany w określonych odstępach czasu i po określonej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej. Opisany zakres (zakup pojazdu zeroemisyjnego wraz ze stacją ładownia z przeznaczeniem na dowożenie dzieci z terenu tej gminy do szkół) nie spełnia ww. definicji - autobus szkolny to regularny przewóz specjalny ograniczony do stałej grupy osób (w tym przypadku uczniów). Nie może on stanowić przedmiotu projektu planowanego do realizacji w ramach działania FEPW.03.01. Zrównoważona mobilność miejska, w związku z czym nie może być uznanym za wydatek kwalifikowalny.
W załączniku nr 2 do Regulaminu wyboru projektów opublikowanym na stronie naboru określony został katalog wydatków kwalifikowalnych, w którym do wydatków kwalifikowalnych zalicza się między innymi koszty związane z budową, przebudową i modernizacją infrastruktury na potrzeby transportu miejskiego i komplementarnych form mobilności, w tym w szczególności w zakresie infrastruktury transportowej. Dodatkowo Beneficjentów obowiązują Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027. Podrozdział 2.6. Trwałość projektu, ust.2 Wytycznych wskazuje: „Obowiązek zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 65 rozporządzenia ogólnego dotyczy projektów EFRR/FS/FST obejmujących inwestycje w infrastrukturę…”. Opisany zakres, tj. budowa „zaplecza socjalnego” dla kierowców w formie konteneru/pawilonu modułowego, może zatem potencjalnie stanowić przedmiot projektu planowanego do realizacji w ramach działania FEPW.03.01. Zrównoważona mobilność miejska. Niemniej uznanie go za kwalifikowany w ramach w/w naboru, nastąpi na etapie oceny wniosku o dofinansowanie, w oparciu o pełen zakres informacji wskazany w dokumentach konkursowych.
W przedstawionej sytuacji, tj. gdy projekt nie wymaga decyzji środowiskowej, Wnioskodawca dostarcza Załącznik 8. Deklarację organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000. To organ w zależności od sytuacji ustosunkuje się w deklaracji m.in. do zasięgu obszarów Natura 2000 i ewentualnie do stanu przygotowania lub istnienia PZO.
Oświadczenie powinno zostać podpisane przez osobę uprawnioną do reprezentacji JST. Oświadczenie może zostać podpisane przez osobę posiadającą odpowiednie pełnomocnictwo do reprezentacji JST. W takim przypadku proszę załączyć do wniosku o dofinansowanie skan pełnomocnictwa (w ramach załącznika „Inne”).
Przed przystąpieniem do opracowania OPZ dla zakupu taboru i świadczeniu usług warto zapoznać się z opracowanym przez Komisję Europejską Unijnymi kryteriami zielonych zamówień publicznych w sektorze transportu drogowego, https://commission.europa.eu/eu-regional-and-urban-development/topics/citiesand-urban-development/priority-themes-eu-cities/innovative-and-responsiblepublic-procurement-cities_pl. Dokument jest tak skonstruowany, że użyte tam specyfikacje techniczne odnoszą się do cyklu życia projektu w różnych jego postaciach (tj. dla usług, dla zakupów). Ponadto ma on gotowe propozycje zapisów do ujęcia w OPZ. Wykorzystanie zapisów z ww. dokumentu w OPZ pozwoli spełnić obowiązek uwzględnienia kryteriów zielonych zamówień. Dobrze jest pamiętać też, że nie tylko sektor transportu drogowego posiada opracowane zielone kryteria zamówień. Do innych, najczęściej zamawianych w UE usług, towarów i robót KE opracowała także zestawy kryteriów zielonych zamówień. Beneficjent powinien dokonać indywidualnej analizy i wyboru kryteriów zielonych zamówień publicznych, wynikające ze specyfiki zadań.
Tak, załącznik ten dotyczy inwestycji, które nie wywierają istotnego wpływu na obszar Natura 2000 (niezależnie od lokalizacji danej inwestycji).
Nie ma możliwości, by złożyć wniosek o dofinansowanie dla projektu obejmującego inwestycję przebiegającą bezpośrednio przez obszar Natura 2000 lub w odległości do 5 km od tego obszaru, jeżeli obszar ten nie ma uchwalonego PZO. Załącznik 10 jest wymagany, jeśli w momencie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. obszaru Natura 2000 nie było uchwalonego PZO. Organ powinien wydać taką dodatkową opinię (załącznik 10) po uchwaleniu tego PZO.
W tym celu wykorzystaj techniczne kryteria kwalifikacji ujęte w Rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. (pkt. 6.3 Transport pasażerski miejski i podmiejski, drogowy transport pasażerski, na str. 116 i na str. 319).
Analiza popytu, o której mowa w kontekście np. pytania dot. sfinansowania zakupu autobusów przez gminy miejskiego obszaru funkcjonalnego… - jest to analiza, która identyfikuje i ilościowo szacuje zapotrzebowanie na planowaną w projekcie inwestycję. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach działania FEPW.03.01 Zrównoważona mobilność miejska, zaleca się przygotowanie Studium wykonalności zgodnie z zakresem informacji zawartym w Niebieskiej Księdze - Sektor transportu publicznego w miastach, aglomeracjach i regionach. Analiza popytu jest elementem analizy kosztów i korzyści (AKK) i została opisana w rozdziale 1.7 Niebieskiej Księgi.
Wskaźnik PLRO082 Długość przebudowanych lub zmodernizowanych linii autobusowych (zgodnie z definicją) należy mierzyć jako długość trasy wyposażonej w przebudowaną lub zmodernizowaną dedykowaną infrastrukturę. W opisanej w pytaniu sytuacji proponujemy liczyć wskaźnik jako długość odcinka drogi między najbliższymi punktami (poprzedzającym i następującym) po punkcie, w którym wybudowano/przebudowano lub zmodernizowano dedykowaną infrastrukturę (np. przystanek autobusowy). Propozycja ta nie wyklucza jednak możliwości zastosowania przez Wnioskodawców innego sposobu obliczenia wartości docelowej wskaźnika, zgodnego z jego definicją. Wnioskodawca powinien zapewnić jednak, aby wartość wskaźnika była obiektywnie weryfikowalna, uzasadniona, realna i adekwatna do założeń projektu. Na potwierdzenie tego ma wskazać założenia i obliczenia, na podstawie których określił wartość docelową wskaźnika, oraz sposób weryfikacji osiągnięcia zaplanowanej wartości docelowej wskaźnika w trakcie i po zakończeniu projektu.
W przypadku jeśli Wnioskodawca w ramach projektu chce wspierać infrastrukturę paliw alternatywnych tylko dotyczących energii elektrycznej tzn. tylko punkty/stacje ładowania prądem, wskaźnik PLRR046 Objętość paliwa wykorzystanego we wspartej infrastrukturze paliw alternatywnych [m3] nie jest adekwatny dla jego projektu i wartość docelowa określona we wniosku o dofinansowanie powinna wynosić 0 (m3).
Wnioskodawca może w opisie metodologii wyliczenia wskaźnika wyjaśnić tak określoną wartość docelową rodzajem paliwa alternatywnego (energii elektrycznej) stosowanym we wspartych stacjach/punktach ładowania, których moc wyrażona jest w MW, a ilość pobranej energii w kWh.
Zgodnie z SZOP FEPW projekt ubiegający się o dofinansowanie powinien być kompleksowy i zintegrowany oraz ujęty w instrumencie terytorialnym, wskazanym w art. 34 lub art. 36 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Za projekt kompleksowy uznane będzie przedsięwzięcie obejmujące zadania wskazane w co najmniej dwóch z trzech grup określonych dla działania 3.1 w SZOP FEPW, tj.:
- zakup bezemisyjnego taboru tramwajowego, trolejbusowego lub autobusowego
(pojazdy z napędem elektrycznym lub wodorowym), - budowa, przebudowa i modernizacja infrastruktury na potrzeby transportu miejskiego i komplementarnych form mobilności,
- digitalizacja systemu mobilności w miastach i ich obszarach funkcjonalnych.
Natomiast zgodnie z Zasadami realizacji instrumentów terytorialnych w Polsce w perspektywie finansowej UE na lata 2021-2027 projekt zintegrowany to projekt, który wpisuje się w cele rozwoju obszaru funkcjonalnego objętego instrumentem i jest ukierunkowany na rozwiązywanie wspólnych problemów rozwojowych – oznacza to, że projekt ten ma wpływ na więcej niż 1 gminę w MOF oraz jego realizacja jest uzasadniona zarówno w części diagnostycznej, jak i w części kierunkowej strategii. Po spełnieniu wymienionych powyżej warunków, projekty mogą obejmować swoim zakresem rzeczowym zadania inwestycyjne należące do tej samej grupy zadań wskazanych w SZOP FEPW. Beneficjent jest zobowiązany do przygotowywania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, a także do działania w sposób przejrzysty. Przypisanie zadań do poszczególnych projektów, czy też ich podział, w żaden sposób nie zwalnia ze stosowania przepisów wynikających z ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp). Jeżeli beneficjent projektu ma wątpliwości czy w przypadku tożsamych zamówień realizowanych w różnych lokalizacjach „należy łączyć tożsame rzeczowo zadania wskazane w dwóch projektach, czy zadania realizowane w ramach pojedynczego projektu, czy też oba te czynniki należy rozpatrywać niezależnie” to zastosowanie w każdym z przypadków przepisów właściwych dla zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne będzie rozwiązaniem, które zabezpieczy przed zarzutem dzielenia zamówienia na odrębne postępowania w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy Pzp.
Co do zasady, prace remontowe nie mogą być uznane za wydatki kwalifikowalne w Projekcie. Kwalifikowalne natomiast są wydatki związane z modernizacją, przebudową istniejącej infrastruktury w celu zmiany jej parametrów użytkowych lub technicznych. Ocena kwalifikowalności wydatków będzie uzależniona od zakresu i charakteru planowanych prac.
Bezpośrednim Beneficjentem w ramach działania FEPW.03.01 Zrównoważona mobilność miejska może być wyłącznie jednostka samorządu terytorialnego. Z zastrzeżeniem niezmienności własności infrastruktury (rozumianej jako rozporządzanie prawem własności przez Beneficjenta) Beneficjent może wyposażyć operatora w mienie, na które uzyskano dofinansowanie, co powinno zostać uwzględnione w wyliczeniu rekompensaty.
Dokumentem pomocniczym przy analizie zgodności rozwiązań z zasadami pomocy publicznej mogą być Wytyczne w zakresie dofinansowania z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w transporcie zbiorowym. Dokument został sporządzony w ramach perspektywy 20142020, ale przedstawione tam rekomendacje są pomocne także dla obecnej perspektywy finansowej.
Zakres modernizacji dotyczący poszczególnych elementów infrastruktury np. przystanku, powinien wynikać z przeprowadzonej analizy stanu faktycznego i zidentyfikowanych potrzeb inwestycyjnych. Należy mieć na uwadze, że co do zasady, prace remontowe nie mogą być uznane za wydatki kwalifikowalne w projekcie. Kwalifikowalne natomiast są wydatki związane z przebudową istniejącej infrastruktury w celu zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych. Ocena kwalifikowalności wydatków będzie uzależniona od zakresu i charakteru planowanych prac.
Wskaźnik PLRO082 Długość przebudowanych lub zmodernizowanych linii autobusowych należy odnosić do długości trasy wyposażonej w przebudowaną lub zmodernizowaną dedykowaną infrastrukturę wraz z obiektami budowlanymi, urządzeniami oraz instalacjami stanowiącymi całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu oraz obsługi pasażerów, w tym przystanki. Zatem należy podać długość trasy objętej wsparciem w ramach projektu, niezależnie od liczby linii autobusowych na tej trasie i nie należy sumować długości różnych linii na danej trasie.
Wszystkie zakupione w projekcie środki trwałe, w tym tabor, urządzenia elektroniczne oraz oprogramowanie muszą pozostać władnością Beneficjenta przez cały okres realizacji projektu oraz w okresie jego trwałości (5 lat liczone od zakończenia projektu, lub przelewu płatności końcowej na rachunek Beneficjenta). W ww. czasie Beneficjent może udostępnić zakupione w projekcie mienie (np. autobusy) spółce komunalnej, przy czym musi być ono użytkowane zgodnie z celami projektu.
Przygotowanie dokumentacji projektu jest procesem czasochłonnym, a przyjęte na pewnym etapie założenia są wykorzystywane m.in. w ramach analizy kosztów i korzyści stanowiącej element studium wykonalności. Otwarcie ofert w przetargu nie przesądza o wyborze oferty z najkorzystniejszą ceną dlatego na tym etapie posługiwanie się we wniosku o dofinansowanie kwotami z kosztorysów inwestorskich jest uzasadnione. Reasumując, w przedstawionej sytuacji zmiana kosztów przyjętych dla potrzeb przygotowania wniosku o dofinansowanie nie jest konieczna.
W ramach kryterium nie określono wymogu lub ograniczenia dotyczącego obszaru terytorialnego, na którym mają być prowadzone konsultacje społeczne. Konsultacje społeczne powinny umożliwiać zebranie opinii, uwag i propozycji od możliwie szerokiego kręgu mieszkańców, którzy będą potencjalnymi odbiorcami projektu. Dobór konkretnych metod prowadzenia konsultacji, w tym określanie do jakich grup odbiorców należy dotrzeć i jakie sposoby komunikacji sprawdzą się najlepiej - biorąc pod uwagę temat konsultacji, należy do Beneficjenta. Niemniej, zgodnie z dobrymi praktykami, zaleca się objęcie konsultacjami różnych grup docelowych, w tym z grup wrażliwych, m.in. osób z niepełnosprawnościami, osób starszych, rodziców z dziećmi, itp.
Zgodnie z Wytycznymi dotyczącym kwalifikowalności wydatków na lata 20212027 (podrozdział 3.5. podatek od towarów i usług (VAT) pkt 1. ) podatek VAT w projekcie, którego łączny koszt jest mniejszy niż 5 mln EUR (włączając VAT), może być kwalifikowalny.
Dla projektów, którego łączny koszt jest mniejszy niż 5 mln EUR (włączając VAT) wnioskodawca nie składa oświadczeń ani innych dokumentów dotyczących możliwości odzyskania podatku.
We wniosku o dofinansowanie wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania nazwy produktu lub usługi projektu (m.in. tabor autobusowy, przystanki, centra przesiadkowe, ciągi rowerowe, ITS, system parkingowy, dokumentacja) w zakresie zapewnienia ich dostępności dla wszystkich użytkowników/odbiorców. Produktami są nie tylko produkty/usługi, które powstaną w wyniku realizacji projektu, ale też nabywane w ramach projektu środki trwałe, czy wartości niematerialne i prawne. Do każdego produktu/usługi należy uzasadnić w jaki sposób poszczególne produkty/usługi projektu będą dostępne, dla osób, które mogą być wykluczone (ze względu na różne przesłanki np. wiek, tymczasowa niepełnosprawność, opieka nad dziećmi itd.), tzn. w jaki sposób z produktu/usługi będą mogły korzystać różne osoby.
Zgodnie z opisem kryterium, przez pozytywny wpływ należy rozumieć zapewnienie dostępności infrastruktury, środków transportu, towarów, usług, technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych oraz wszelkich produktów projektów (w tym także usług) dla wszystkich ich użytkowników/użytkowniczek. Dostępność pozwala osobom, które mogą być wykluczone (ze względu na różne przesłanki, np. wiek, tymczasową niepełnosprawność, opiekę nad dziećmi itd.), w szczególności osobom z niepełnosprawnościami i starszym, na korzystanie z nich na zasadzie równości z innymi osobami. Dopuszczalne jest uznanie neutralności poszczególnych produktów/usług projektu w stosunku do ww. zasady, o ile Wnioskodawca wykaże, że produkty/usługi nie mają swoich bezpośrednich użytkowników/użytkowniczek (np. trakcje kolejowe, instalacje elektryczne, linie przesyłowe, automatyczne linie produkcyjne, zbiorniki retencyjne, nowe lub usprawnione procesy technologiczne). Takim produktem mogą być także urządzenia służące do ładowania autobusu elektrycznego. W sytuacji „neutralności produktu/usługi” również uznaje się, że mają one pozytywny wpływ na ww. zasadę.
Do dokumentacji aplikacyjnej nie jest konieczne dołączenie pozwolenia na budowę/dokumentacji technicznej. Dokumenty te będą wymagane na etapie realizacji projektu, jeśli jego zakres będzie dotyczył działań inwestycyjnych wymagających przedmiotowych pozwoleń.
Podczas oceny wniosku o dofinansowanie w ramach kryterium 4 Projekt został ujęty w instrumencie terytorialnym weryfikacji podlega, czy projekt został wskazany do dofinansowania z programu FEPW 2021-2027 w instrumencie terytorialnym, tj. w strategii ZIT, lub strategii rozwoju ponadlokalnego. Zakres rzeczowy projektu przedłożonego w ramach wniosku o dofinansowanie powinien być ujęty w Strategii ZIT, tzn. projekt nie powinien zawierać zadań, które w żaden sposób nie zostały uwzględnione w Strategii ZIT. Możliwe natomiast jest, że zakres rzeczowy wskazany we wniosku o dofinansowanie stanowi rozwinięcie, czy doprecyzowanie obszarów/zadań, które zostały wskazane w Strategii ZIT.
Dopuszczalne jest także podzielenie zakresu wskazanego w Strategii ZIT, np. na dwa odrębne projekty składane w naborze/naborach FEPW, niemniej ich zakres nie może wykraczać poza zapisy opiniowanej przez MFiPR Strategii. Wartość finansowa powinna zostać podana w dokumencie strategicznym jako szacunek / plan.
Zobowiązania Beneficjenta do zachowania trwałości projektu, w tym ograniczenia co do zmiany własności, wygasają po 5 latach od dnia zakończenia realizacji projektu. Zakończenie realizacji projektu oznacza dzień dokonania płatności końcowej na rachunek bankowy Beneficjenta w przypadku, gdy w ramach rozliczenia wniosku o płatność końcową Beneficjentowi przekazywane jest dofinansowanie albo dzień zatwierdzenia wniosku o płatność końcową – w pozostałych przypadkach.
W omawianym przypadku, warunkiem koniecznym do uzyskania pozytywnej oceny w kryterium 4 – Projekt został ujęty w instrumencie terytorialnym, będzie na moment złożenia wniosku o dofinansowanie:
- opracowanie i uchwalenie przez związek ZIT strategii terytorialnej.
W zależności od przyjętej formy prawnej partnerstwa, strategia ZIT powinna być zaakceptowana przez prezydenta/burmistrza (lidera porozumienia) albo uchwałą organu upoważnionego do zatwierdzenia strategii w przypadku stowarzyszenia lub związku komunalnego. - pozytywne zaopiniowanie strategii ZIT przez właściwą instytucję zarządzającą;
- pozytywne zaopiniowanie przez Ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego strategii ZIT dla miejskiego obszaru funkcjonalnego objętego wsparciem w krajowych programach pod względem jej zgodności z umową partnerstwa.
- W przypadku miasta XXXX warunkiem koniecznym do uzyskania pozytywnej oceny w kryterium 4 – Projekt został ujęty w instrumencie terytorialnym będzie dysponowanie, zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, pozytywną opinią Instytucji Zarządzającej programem Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 w zakresie możliwości finansowania strategii IIT w ramach ww. programu.
- Jednocześnie, zgodnie z art. 36 ust. 7 strategia IIT powinna być przyjęta przez radę gminy, radę powiatu albo w trybie właściwym dla utworzonej współpracy, o której mowa w art. 36 ust 4.
Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej jest planem strategicznym określającym długofalową wizję celów i priorytetów dla długoterminowego rozwoju systemu transportowego na całym obszarze miasta/regionu/aglomeracji. Przedstawienie listy projektów (zawierającej nazwę zadania, obszar realizacji, harmonogram i budżet) wynika wprost z podręcznika SUMP i jest najlepszą praktyką. Dopuszczenie bardziej ogólnych zapisów jest wyjściem naprzeciw zgłaszanym postulatom i trudnościom z uwagi na ryzyko np. zbyt częstej aktualizacji SUMP w przypadku potencjalnych zmian lub braku pełnej wiedzy na temat możliwych zobowiązań finansowych do podjęcia przez miasto. Podsumowując: zadania wymienione w SUMP nie powinny co do zasady brzmieć jak np.: "rozbudowa infrastruktury tramwajowej" lub: "zakup taboru autobusowego". Są to stwierdzenia zbyt ogólne, nie znajdujące oparcia w diagnozie, możliwe do przeklejenia z jednego do drugiego miasta. Diagnoza powinna wskazywać braki i przekuwać je w niezbędne zadania do podjęcia, jak np.: " połączenie tramwajowe na odcinku A-Z", albo "z dzielnicy X do Y" lub: "zakup docelowo 60 szt. nowego taboru". Ewentualnie dopuszczalna jest sytuacja, w której ogólnie brzmiące zadanie na liście ma w tekście SUMP rozwinięcie, łączące je z diagnozą (np. pod postacią odwołania przy nazwie zadania do opisu, mapy, schematu będącego wynikiem diagnozy i wyboru scenariuszy) - inaczej byłby to błąd logiki SUMP. Pamiętajmy, że nazwa zadania jest przedstawieniem potrzeb (docelowych), których realizacja jest możliwa pod warunkiem dostępności środków. Patrząc na przykładowe nazwy wskazane wyżej, instytucja oceniająca otrzymując wniosek o dofinansowanie linii tramwajowej na odcinku C-D lub zakup 20 szt. taboru nie będzie miała wątpliwości iż projekt wynika z zadań wskazanych SUMP (odcinek A-Z, 60 szt. taboru), ale ograniczonych do możliwości wynikających z dostępności środków.
Spółka komunalna nie może być Wnioskodawcą (Beneficjentem) w ramach działania FEPW.03.01 Zrównoważona mobilność miejska. Wnioskodawcami (Beneficjentami) w ramach działania FEPW.03.01 Zrównoważona mobilność miejska mogą być wyłącznie miasta powyżej 50 tys. mieszkańców (ustawowo zobligowani organizatorzy transportu miejskiego), a także ww. miasta działające na podstawie porozumienia lub innej formy współpracy (związki, stowarzyszenia) z jednostkami samorządu terytorialnego położonymi w miejskim obszarze funkcjonalnym miasta. Z zastrzeżeniem niezmienności własności infrastruktury (rozumianej jako rozporządzenie prawem własności przez Beneficjenta) Beneficjent może wyposażyć operatora (np. spółkę komunalną) w mienie, na które uzyskano dofinansowanie, co powinno zostać uwzględnione w wyliczeniu rekompensaty.
Warunkiem koniecznym do uzyskania pozytywnej oceny w konkursie będzie konieczność posiadania, na moment złożenia wniosku o dofinansowanie, Planu transportowego oraz strategii ZIT lub strategii rozwoju ponadlokalnego, o ile zawiera ona elementy wskazane w art. 34, ust. 15 albo w art. 36, ust. 8 Ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027.
Zgodnie z Katalogiem wydatków kwalifikowalnych stanowiącym załącznik 1 do Regulaminu wyboru projektów wydatkami kwalifikowalnymi mogą być wydatki związane z parkingami P+R („parkuj i jedź”) - pod warunkiem zlokalizowania ich na obrzeżach miast lub poza ich granicami na terenie obszaru funkcjonalnego, w miejscach zapewniających odpowiednią integrację z publicznym transportem zbiorowym. W opisanym przez Państwa przypadku planowany do budowy parking dla pojazdów samochodowych nie spełnia powyższego kryterium i nie może zostać uznany za wydatek kwalifikowalny.
Plan zrównoważonej mobilności miejskiej (SUMP) powinien być przyjęty przez wszystkie jednostki samorządu terytorialnego uczestniczące w realizacji projektu (ponoszące wydatki w ramach projektu). Do wniosku o dofinansowanie należy załączyć wynik oceny dokonanej przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych, z oceną pozytywną lub pozytywną z rekomendacjami.
Tak, w przypadku gdy partner będzie ponosił wydatki związane z realizacją projektu, powinien zostać wskazany we wniosku o dofinansowanie, jako Podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków (Realizator).
Interpretacja indywidualna wydawana przez Krajową Izbę Skarbową będzie wymagana w przypadku wydatków (zadań) dla których VAT będzie stanowił koszt kwalifikowalny projektu. Interpretacja indywidualna powinna zostać załączona najpóźniej wraz z wnioskiem o płatność, w którym zostaną przedstawione do rozliczenia wydatki wraz z podatkiem VAT, jako kosztem kwalifikowalnym.
Jeśli podatek VAT nie będzie kwalifikowalny w ramach projektu, interpretacja indywidualna nie jest wymagana.
Zgodnie z Katalogiem wydatków kwalifikowalnych wydatkami kwalifikowalnymi są m.in. wydatki związane z przygotowaniem niezbędnej dokumentacji związanej z projektem, w tym np. aktualizacja Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (SUMP). Wydatek na wykonanie modelu ruchu, który jest niezbędny do przygotowania projektu może stanowić koszt kwalifikowalny. Wydatek może zostać poniesiony przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
PARP nie przewiduje ograniczeń co do liczby projektów. W związku z tym, można złożyć wnioski o dofinansowanie dla kilku projektów.
Sytuacja, w której w projekcie znajdą się zadania na różnym etapie zaawansowania realizacji, np. z podpisaną umową z wykonawcą, lub opracowywaną dopiero dokumentacją projektową jest dopuszczalna. W przypadku zadań, dla których nie ma dokumentacji projektowej należy sprawdzić czy będą podlegały ocenie oddziaływania na środowisko. Gdyż zgodnie z kryterium 16 „Projekt został poddany ocenie odziaływania na środowisko”, jest to warunek obligatoryjny (wymagane minimum 1 pkt), aby projekt mógł uzyskać pozytywną ocenę. Ponadto, stan posiadanej dokumentacji projektowej/technicznej powinien umożliwiać określenie zakresu projektu w stopniu szczegółowości umożliwiającym ocenę projektu w ramach takich kryteriów jak m.in.: 9. Kwalifikowalność wydatków, 11. Poprawność analizy finansowej i ekonomicznej, czy też 18. Projekt jest zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz zasadą „nie czyń poważnych szkód” (z ang. DNSH – Do No Significant Harm).
Na moment złożenia wniosku o dofinansowanie, projekt został wskazany do dofinansowania z programu FEPW 2021-2027 w instrumencie terytorialnym, tj. w strategii ZIT, lub strategii rozwoju ponadlokalnego, o ile zawiera ona elementy wskazane w art. 34, ust. 15 albo w art. 36, ust. 8 Ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022r., poz. 1079).
Projekt dodatkowo musi być zgodny z wymaganymi dokumentami z zakresu planowania mobilności miejskiej, określonymi dla działania 3.1 w Szczegółowym opisie priorytetów FEPW 2021-2027, tj. w miastach poniżej 100 000 mieszkańców, badana będzie zgodność z odpowiednim dokumentem z zakresu planowania transportu miejskiego (tj. obowiązującym Planem zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego, o którym mowa w rozdziale 2 Ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1343), lub strategią terytorialną, o której mowa w rozdziale 12 Ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022r., poz. 1079), o ile zawiera ona element z zakresu planowania transportu miejskiego lub Planem Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (SUMP), o którym mowa w Komunikacie Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z 17.12.2013 „Wspólne dążenie do osiągnięcia konkurencyjnej i zasobooszczędnej mobilności” COM (2013) 913 final.
Ostateczna kwalifikacja wydatków będzie możliwa na etapie oceny wniosku o dofinansowanie, w oparciu o pełen zakres informacji wskazanych w dokumentach konkursowych.
Nie – wzór listy kontrolnej i lista kontrolna to nie jest to samo. Nie chodzi o załączenie do wniosku o dofinansowanie wzoru listy. Korzystając ze Wzoru listy kontrolnej dotyczącej zasady „nie czyń poważnych szkód” należy, zgodnie z wymogami konkursu, przygotować Listę kontrolną dotyczącą zasady „nie czyń poważnych szkód” właściwą dla danego projektu i załączyć do składanego wniosku o dofinansowanie. We wzorze listy kontrolnej punkty dot. priorytetu „Zrównoważona mobilność miejska” zostały wskazane od str. 47 do str. 61.
W naborze wniosków o dofinansowanie, którego ogłoszenie zaplanowane jest na dzień 11 kwietnia 2024 r. uwzględniono obligatoryjny wymóg przygotowania Studium wykonalności zgodnie z zakresem informacji zawartym w Niebieskiej Księdze - Sektor transportu publicznego w miastach, aglomeracjach i regionach (Niebieskie Księgi 2021-2027), z możliwością zastosowania aktualnych Tablic kosztów jednostkowych do wykorzystania w analizach kosztów i korzyści przygotowanych przez CUPT (Tablice kosztów jednostkowych do wykorzystania w analizach kosztów i korzyści).
Warunki udziału w naborze nie przewidują zróżnicowania wymagań odnośnie studium wykonalności w zależności od kosztów całkowitych projektu.
Odnosząc się do kwestii modelu ruchu i jego złożoności (w zależności od zakresu i oddziaływania projektu), to informacje w tym zakresie znajdują się w rozdziale 1.7.6 Niebieskiej Księgi - Wymagane podejście do modelowania/ złożoność.